विष्णु सहस्रनाम के 601 से 800 नाम भगवान विष्णु के रहस्यमय, सर्वव्यापी और अनंत स्वरूप की गहन झलक प्रस्तुत करते हैं। इन दिव्य नामों में उनकी अपार करुणा, अटूट संरक्षण, धर्म के प्रति समर्पण और समस्त सृष्टि के आधार रूप का वर्णन मिलता है। प्रत्येक नाम भक्त को यह स्मरण कराता है कि भगवान विष्णु केवल जगत के पालनकर्ता ही नहीं, बल्कि जीवन के हर क्षण में मार्गदर्शक और रक्षक भी हैं। इन पवित्र नामों का चिंतन मन को स्थिरता, आत्मविश्वास और आध्यात्मिक उन्नति प्रदान करता है। भगवान विष्णु के 601–800 दिव्य नामों का अर्थ और महत्व जानने के लिए ParamVichar पर इस विशेष श्रृंखला का चौथा भाग अवश्य पढ़ें।
- दुर्जयः (Durjayah) – Jinko koi jeet nahi sakta
- दुरतिक्रमः (Duratikramah) – Jinki maryada ka ullanghan nahi ho sakta
- दुर्लभः (Durlabhah) – Kathin tapasya se prapt hone wale
- दुर्गमः (Durgamah) – Jinko samajhna kathin hai
- दुर्गः (Durgah) – Sabhi sankaton se raksha karne wale
- दुरावासः (Duravasah) – Jinka nivaas samanya buddhi se pare hai
- दुरारिहा (Durariha) – Shaktishaali shatron ka vinash karne wale
- शुभाङ्गः (Shubhangah) – Mangalmay angon wale
- लोकसारङ्गः (Lokasarangah) – Lokon ka saar jaanne wale
- सुतन्तुः (Sutantuh) – Srishti ke divya sutra ko dharan karne wale
- तन्तुवर्धनः (Tantuvardhanah) – Jeevan ke sutra ko badhane wale
- इन्द्रकर्मा (Indrakarma) – Devik karm karne wale
- महाकर्मा (Mahakarma) – Mahaan karmon ke karta
- कृतकर्मा (Kritakarma) – Sab kartavya poore karne wale
- कृतागमः (Kritagamah) – Shastron aur agam ke rachayita
- उद्भवः (Udbhavah) – Srishti ka mool
- सुन्दरः (Sundarah) – Ati sundar swaroop
- सुन्दः (Sundah) – Anand dene wale
- रत्ननाभः (Ratnanabhah) – Ratnon samaan tej se yukt
- सुलोचनः (Sulochanah) – Sundar netra wale
- अर्कः (Arkah) – Surya swaroop
- वाजसनः (Vajasanah) – Shakti aur poshan dene wale
- शृङ्गी (Shringi) – Divya shakti ka prateek
- जयन्तः (Jayantah) – Sada vijayi
- सर्वविज्जयी (Sarvavijjayi) – Sab par vijay paane wale
- सुवर्णबिन्दुः (Suvarnabinduh) – Sone samaan tejomay
- अक्षोभ्यः (Akshobhyah) – Jinko koi vichlit nahi kar sakta
- सर्ववागीश्वरेश्वरः (Sarvavagishvareshvarah) – Vaani ke sabhi devtaon ke Swami
- महाह्रदः (Mahahradah) – Gambhir saagar samaan
- महागर्तः (Mahagartah) – Apar rahasyamay gahraai wale
- महाभूतः (Mahabhutah) – Panch mahabhooton ke swami
- महानिधिः (Mahanidhih) – Anant khazane ke swami
- कुमुदः (Kumudah) – Anand dene wale
- कुन्दरः (Kundarah) – Pavitrata ka swaroop
- कुन्दः (Kundah) – Safed pushp samaan shuddh
- पर्जन्यः (Parjanyah) – Varsha dene wale
- पावनः (Pavanah) – Pavitra karne wale
- अनिलः (Anilah) – Vayu swaroop
- अमृताशः (Amritashah) – Amrit ka aasvad karne wale
- अमृतवपुः (Amritavapuh) – Amritmay sharir wale
- सर्वज्ञः (Sarvajnah) – Sab kuch jaanne wale
- सर्वतोमुखः (Sarvatomukhah) – Har disha mein mukh wale
- सुलभः (Sulabhah) – Bhakti se aasani se prapt hone wale
- सुव्रतः (Suvratah) – Uttam vraton ka palan karne wale
- सिद्धः (Siddhah) – Sampoorn aur siddh
- शत्रुजित् (Shatrujit) – Shatron ko jeetne wale
- शत्रुतापनः (Shatrutapanah) – Dushton ko dand dene wale
- न्यग्रोधः (Nyagrodhah) – Vat vriksh samaan aashray dene wale
- उदुम्बरः (Udumbarah) – Divya vriksh swaroop
- अश्वत्थः (Ashvatthah) – Peepal vriksh roop divyata
- चाणूरान्ध्रनिषूदनः (Chanurandhra Nishudanah) – Chaanur jaise asuron ka vinash karne wale
- सहस्रार्चिः (Sahasrarchih) – Hazaron kirnon se prakashit
- सप्तजिह्वः (Saptajihvah) – Saat divya roopon wale
- सप्तैधाः (Saptaidhah) – Saat prakaron se prakashmaan
- सप्तवाहनः (Saptavahanah) – Saat vahano ke swami
- अमूर्तिः (Amurtih) – Nirakar swaroop
- अनघः (Anaghah) – Nishpaap
- अचिन्त्यः (Achintyah) – Soch se pare
- भयकृत् (Bhayakrit) – Dushton mein bhay utpann karne wale
- भयनाशनः (Bhayanashanah) – Bhakton ka bhay door karne wale
- अणुः (Anuh) – Ati sukshma roop wale
- बृहत् (Brihat) – Vishal aur anant
- कृशः (Krishah) – Sukshma tattva swaroop
- स्थूलः (Sthulah) – Vishal roop dharan karne wale
- गुणभृत् (Gunabhrit) – Teenon gunon ko dharan karne wale
- निर्गुणः (Nirgunah) – Sabhi gunon se pare
- महान् (Mahan) – Sarvashreshth aur mahaan
- अधृतः (Adhritah) – Kisi sahare par nirbhar nahi
- स्वधृतः (Svadhritah) – Swayam ko dharan karne wale
- स्वास्यः (Svasyah) – Sundar mukh wale
- प्राग्वंशः (Pragvamshah) – Sab vanshon ke aadi
- वंशवर्धनः (Vamshavardhanah) – Vansh aur jeevan ko badhane wale
- भारभृत् (Bharabhrit) – Vishva ka bhaar uthane wale
- कथितः (Kathitah) – Vedon mein varnit Bhagwan
- योगी (Yogi) – Param yogi
- योगीशः (Yogishah) – Yogiyon ke Swami
- सर्वकामदः (Sarvakamadah) – Sab ichchhaon ko poora karne wale
- आश्रमः (Ashramah) – Sharan aur vishram ka sthan
- श्रमणः (Shramanah) – Tapasya aur sanyam ka swaroop
- क्षामः (Kshamah) – Kshama aur sanyam se yukt
- सुपर्णः (Suparnah) – Garud roop divya pakshi
- वायुवाहनः (Vayuvahanah) – Vayu ko chalane wale
- धनुर्धरः (Dhanurdharah) – Dhanush dharan karne wale
- धनुर्वेदः (Dhanurvedah) – Astra-shastra ke gyata
- दण्डः (Dandah) – Nyay aur dand ka swaroop
- दमयिता (Damayita) – Dushton ko niyantrit karne wale
- दमः (Damah) – Indriya sanyam ka swaroop
- अपराजितः (Aparajitah) – Jo kabhi parajit nahi hote
- सर्वसहः (Sarvasahah) – Sab kuch sahne wale
- नियन्ता (Niyanta) – Sampurn jagat ke niyamak
- अनियमः (Aniyamah) – Kisi niyam se bandhe nahi
- अयमः (Ayamah) – Jinke liye koi seema nahi
- सत्त्ववान् (Sattvavan) – Shuddh sattva se yukt
- सात्त्विकः (Sattvikah) – Pavitra gunon wale
- सत्यः (Satyah) – Param satya
- सत्यधर्मपरायणः (Satyadharma-Parayanah) – Satya aur dharma mein sthit
- अभिप्रायः (Abhiprayah) – Divya uddeshya wale
- प्रियार्हः (Priyarhah) – Prem aur samman ke yogya
- अर्हः (Arhah) – Pooja ke yogya
- प्रियकृत् (Priyakrit) – Sabko prasann karne wale
- प्रीतिवर्धनः (Pritivardhanah) – Prem aur bhakti badhane wale
- विहायसगतिः (Vihayasagatih) – Aakash mein gati karne wale
- ज्योतिः (Jyotih) – Divya prakash
- सुरुचिः (Suruchih) – Sundar aur manohar
- हुतभुक् (Hutabhuk) – Yagya ki ahuti grahan karne wale
- विभुः (Vibhuh) – Sarvavyapi Bhagwan
- रविः (Ravih) – Surya swaroop
- विरोचनः (Virochanah) – Tejomay aur prakashmaan
- सूर्यः (Suryah) – Surya roop Bhagwan
- सविता (Savita) – Jeevan dene wale
- रविलोचनः (Ravilochanah) – Surya samaan netra wale
- अनन्तः (Anantah) – Jinka ant nahi
- हुतभुक् (Hutabhuk) – Yagya ahuti sweekar karne wale
- भोक्ता (Bhokta) – Sab karmon ke bhokta
- सुखदः (Sukhadah) – Sukh dene wale
- नैकजः (Naikajah) – Anek roopon mein janm lene wale
- अग्रजः (Agrajah) – Sabse pehle prakat hone wale
- अनिर्विण्णः (Anirvinnah) – Kabhi nirash na hone wale
- सदामर्षी (Sadamarshi) – Sada kshama karne wale
- लोकाधिष्ठानम् (Lokadhishthanam) – Vishva ka aadhaar
- अद्भुतः (Adbhutah) – Aashcharyajanak aur divya
- सनात् (Sanat) – Anadi kaal se vidyamaan
- सनातनतमः (Sanatanatamah) – Sabse pracheen aur nitya
- कपिलः (Kapilah) – Kapil Muni roop Bhagwan
- कपिः (Kapih) – Shaktishaali aur tejomay
- अव्ययः (Avyayah) – Avinashi
- स्वस्तिदः (Svastidah) – Kalyan dene wale
- स्वस्तिकृत् (Svastikrit) – Mangal karne wale
- स्वस्ति (Svasti) – Kalyan ka swaroop
- स्वस्तिभुक् (Svastibhuk) – Mangal ka anand lene wale
- स्वस्तिदक्षिणः (Svastidakshinah) – Kalyan aur daan dene wale
- अरौद्रः (Araudrah) – Krodh se rahit
- कुण्डली (Kundali) – Divya kundal dharan karne wale
- चक्री (Chakri) – Sudarshan Chakra dharan karne wale
- विक्रमी (Vikrami) – Maha parakrami
- ऊर्जितशासनः (Urjitashasanah) – Shaktishaali shasan karne wale
- शब्दातिगः (Shabdatigah) – Shabdon se pare
- शब्दसहः (Shabdasahah) – Vedik dhvani ka aadhaar
- शिशिरः (Shishirah) – Sheetalta aur shanti dene wale
- शर्वरीकरः (Sharvarikarah) – Raat aur vishram dene wale
- अक्रूरः (Akrurah) – Dayalu aur kripalu Bhagwan
- पेशलः (Peshalah) – Komal aur madhur swabhav wale
- दक्षः (Dakshah) – Kushal aur samarth
- दक्षिणः (Dakshinah) – Udaar aur daani
- क्षमिणां वरः (Kshaminam Varah) – Kshama karne walon mein shreshth
- विद्वत्तमः (Vidvattamah) – Sabse mahaan gyani
- वीतभयः (Vitabhayah) – Bhay se pare aur bhay door karne wale
- पुण्यश्रवणकीर्तनः (Punyashravana-Kirtanah) – Jinka naam sunna aur gaana punyadayak hai
- उत्तारणः (Uttaranah) – Sansar saagar se paar lagane wale
- दुष्कृतिहा (Dushkritiha) – Paapon ka naash karne wale
- पुण्यः (Punyah) – Pavitra aur punyamay
- दुःस्वप्ननाशनः (Dussvapna-Nashanah) – Bure sapnon ka naash karne wale
- वीरहा (Viraha) – Dusht veeron ka vinash karne wale
- रक्षणः (Rakshanah) – Sabki raksha karne wale
- सन्तः (Santah) – Shant aur sadgunon se yukt
- जीवनः (Jivanah) – Jeevan dene wale
- पर्यवस्थितः (Paryavasthitah) – Har jagah upasthit
- अनन्तरूपः (Anantarupah) – Anant roop dharan karne wale
- अनन्तश्रीः (Anantashrih) – Anant aishwarya ke swami
- जितमन्युः (Jitamanyuh) – Krodh par vijay paane wale
- भयापहः (Bhayapahah) – Bhay ko door karne wale
- चतुरश्रः (Chaturashrah) – Nyay aur samta se yukt
- गभीरात्मा (Gabhiratma) – Gambhir aur agadh swaroop
- विदिशः (Vidishah) – Sab dishaon ko jaanne wale
- व्यादिशः (Vyadishah) – Sab dishaon ke niyamak
- दिशः (Dishah) – Dishaon ka swaroop
- अनादिः (Anadih) – Jinka koi aarambh nahi
- भूर्-भुवः (Bhur-Bhuvah) – Bhulok aur Bhuvarlok ke swami
- लक्ष्मीः (Lakshmih) – Sampatti aur samriddhi ka swaroop
- सुवीरः (Suvirah) – Maha veer aur shaktishaali
- रुचिराङ्गदः (Ruchirangadah) – Sundar abhushan dharan karne wale
- जननः (Jananah) – Sabka janm dene wale
- जनजन्मादिः (Janajanmadih) – Sab janmon ka mool karan
- भीमः (Bhimah) – Dushton ke liye bhayankar
- भीमपराक्रमः (Bhima-Parakramah) – Apar veerta aur parakram wale
- आधारनिलयः (Adhara-Nilayah) – Sampurn jagat ka aadhaar
- अधाता (Adhata) – Jinka koi rachayita nahi
- पुष्पहासः (Pushpahasah) – Pushpon ki tarah khilne wali muskaan wale
- प्रजागरः (Prajagarah) – Sada jagruk aur sachet
- ऊर्ध्वगः (Urdhvagah) – Sabse uchch sthiti mein virajmaan
- सत्पथाचारः (Satpathacharah) – Satya ke marg par chalne wale
- प्राणदः (Pranadah) – Jeevan dene wale
- प्रणवः (Pranavah) – Omkar swaroop
- पणः (Panah) – Divya moolya aur pratigya ka swaroop
- प्रमाणम् (Pramanam) – Satya ka pramaan
- प्राणनिलयः (Prananilayah) – Pranon ka nivaas sthan
- प्राणभृत् (Pranabhrit) – Pranon ka palan karne wale
- प्राणजीवनः (Pranajivanah) – Jeevan shakti ka srot
- तत्त्वम् (Tattvam) – Param satya
- तत्त्ववित् (Tattvavit) – Tattva gyan ke gyata
- एकात्मा (Ekatma) – Ek hi sarvavyapi atma
- जन्ममृत्युजरातिगः (Janma-Mrityu-Jaratigah) – Janm, mrityu aur budhape se pare
- भूर्भुवःस्वस्तरुः (Bhur-Bhuvah-Svastaruh) – Teenon lokon ka kalpavriksha
- तारः (Tarah) – Sansar saagar se paar lagane wale
- सविता (Savita) – Jeevan aur urja dene wale
- प्रपितामहः (Prapitamahah) – Brahma ke bhi purvaj
- यज्ञः (Yajnah) – Yagya swaroop Bhagwan
- यज्ञपतिः (Yajnapatih) – Yagyon ke Swami
- यज्वा (Yajva) – Yagya karne wale
- यज्ञाङ्गः (Yajnangah) – Yagya ka avinashi ang
विष्णु सहस्रनाम
Vishnu Sahasranama Part 1-200
Vishnu Sahasranama Part 201-400
Vishnu Sahasranama Part 401-600
Vishnu Sahasranama Part 601-800
Vishnu Sahasranama Part 801-1000